Sıralama bulmacaları oyunların en yalın fikirlerinden birini kullanır: her şeyi ait olduğu yere koy. Renkler renklerle, şekiller şekillerle, insanlar da kendilerine uyan kapıyla eşleşir. Kuralı birkaç saniyede öğrenirsiniz. Bulmacayı zorlaştıran, kuralın çevresindeki baskıdır: sınırlı yer, sınırlı hamle, bir saat ya da sırasını değiştiremeyeceğiniz bir kuyruk.
Bu rehber, temadan bağımsız olarak bu bulmacaları kolaylaştıran alışkanlıkları anlatıyor. Tüp ve şişe dizme oyunlarında, kart ya da taş istiflemede, kuyruk ve kapı oyunlarında, kısacası “ne nereye, hangi sırayla?” sorusunun sorulduğu her bulmacada işe yarar.
Neyin sınırlı olduğunu anlayın
Bir şeyi oynatmadan önce bulmacanın neyi kıt olduğunu bulun. Çoğu sıralama bulmacası şunlardan biriyle sınırlıdır.
- Yer. Yuvalar sınırlıdır ve dolu bir kap başka bir şey kabul etmez.
- Hamle. Her hareket sayılır; boşa giden bir hamle bir yıldıza ya da seviyeye mal olabilir.
- Süre. Saat hızlı karar vermeyi ödüllendirir, ama yalnızca doğru kararları.
- Sıra. Öğeler sabit bir sırayla gelir ve hangisinin sonra geleceğini seçemezsiniz.
Kıt olan kaynak, neyi koruyacağınızı söyler. Yer sınırlıysa boş yuvaları korursunuz. Hamle sınırlıysa gidip gelmelerden kaçınırsınız. Süre varsa hatalardan kaçınırsınız, çünkü yanlış bir hamle genellikle dikkatli oynamaktan daha fazla zaman götürür. Sıra sabitse, gelecek olanı okursunuz.
Önce bütün tahtayı okuyun
İlk hamle nadiren acildir. Birkaç saniye tarayın.
- Her türden kaç tane olduğunu sayın. Her renkten dört tane varsa ve kaplar beş yuvalıysa, her rengin ne kadar yer isteyeceğini tam olarak bilirsiniz.
- Gömülü olanı bulun. Bir yığının dibindeki ya da kuyruğun sonundaki öğeler bulmacanın ne zaman çözüleceğini belirler. Onları erkenden fark edin.
- Kolay kazanımları bulun. Hiçbir şeyi engellemeden son yerine gidebilen öğe oraya gitsin. Bu hamleler bedavadır ve tahtayı küçültüp okunur kılar.
Bu adımı atlayan oyuncular iyi hissettiren ama sonradan önemli bir şeyi tıkadığı anlaşılan hamleler yapar.
İleriyi düşünün
İyi sıralama, büyük ölçüde tahmin işidir. Her hamleden önce tahtanın sonrasında nasıl görüneceğini sorun.
Neyi açtığınıza bakın
Pek çok sıralama bulmacasında öğeler başkalarının altında kalır. İhtiyacınız olan bir öğeyi ortaya çıkaran hamle, yalnızca bir kabı toparlayan hamleden daha değerlidir. En faydalı parçayı serbest bırakan hamleleri arayın.
Neyi kapattığınıza bakın
Ters soru da en az bu kadar önemlidir. Yakında lazım olacak bir öğenin üstüne başka bir şey koyarsanız kendinize iş çıkarırsınız. Öğeleri, önce gerekenler erişilebilir kalacak şekilde yerleştirin.
Zor öğeden geriye doğru çalışın
Bir öğeyi yerleştirmek zor görünüyorsa, örneğin dipte tek parçası gömülü bir renk varsa, önce onu serbest bırakacak hamleleri planlayın ve geri kalan her şeyi hazırlık sayın.
Boş bir yer tutun
Bulmacanızda boş bir kap, yuva ya da tampon alan varsa, bu muhtemelen tahtadaki en değerli şeydir. Boş yer, öğeleri yoldan çekmenize, altındakilere ulaşmanıza ve onları doğru yerlerine koymanıza izin verir. Dolduğunda bu esnekliği kaybedersiniz.
- Son boş yeri bir şeyi bitirmiyorsa doldurmayın. Bir öğeyi sırf kolay olduğu için boş yere koymak, iki hamle sonra sizi sıkıştırabilir.
- Boş yeri depo değil, geçici park yeri olarak kullanın. Altındakine ulaşmak için bir öğeyi park edin, sonra tekrar taşıyın.
- Mümkünse bir kabı tamamen boşaltın. Tamamen boş bir kap, içinde tek öğe olan kaptan çok daha değerlidir.
- Çıkışın bedelini hesaplayın. Bir boş yeri kullanmak sonradan iki hamleyle geri almayı gerektiriyorsa, harcamadan önce o maliyeti sayın.
Her bulmacada böyle bir alan yoktur. Örneğin kuyruk ve kapı oyunlarında hiçbir şey park edilemez. O zaman karşılığı olan alışkanlık, geri alamayacağınız şeyleri korumaktır: kalpleri, canları ya da kombonuzu.
Mantıklı bir sıra seçin
Birçok hamle mümkünken sıra önemlidir. Çoğu bulmacada işe yarayan birkaç pratik kural var.
- Önce güvenli hamleleri yapın. Bitmiş bir grubu tamamlamak gibi, hiçbir şeye zarar veremeyen hamleler karmaşayı azaltır.
- Sonra yeni seçenekler açan hamleleri yapın. İki hamleyi daha mümkün kılan hamleyi tercih edin.
- Geri dönüşü olmayan seçimleri sona bırakın. İki hamle de mümkünse, daha az esneklikten vazgeçtireni önce yapın.
- Tamamlanan grubu bitirin. Dolmuş bir kap ya da kapı hem yolunuzdan hem aklınızdan çıkar.
- İlk yarıda acele etmeyin. Erken hamlelerdeki hata en pahalıya patlar, çünkü sonraki her şey onların üzerine kurulur.
İki hamleden hangisinin iyi olduğunu bilmiyorsanız, geri alabileceğinizi ya da daha çok seçeneği açık bırakanı seçin.
Yaygın tuzaklardan kaçının
- Gruplayabilecekken karıştırmak. Farklı bir türü “şimdilik” bir yığına koymak çoğu zaman onu yeniden çıkarmakla biter.
- Aynı öğeyi iki kez taşımak. Bir öğenin son yerini görüyorsanız, doğrudan oraya götürün.
- Sıradaki öğeleri yok saymak. Kuyruğu ya da önizlemesi olan bir bulmacada, zaten görebildiğiniz öğeler bilgidir. Kullanın.
- Ezberden oynamak. Yerleşim değişebiliyorsa, örneğin kapılar yer değiştiriyorsa, harekete geçmeden önce yeniden bakın.
- Süre baskısında paniğe kapılmak. Hız, daha hızlı dokunmaktan değil, daha az hatadan gelir. Yanlış bir hamle genellikle kazandırdığı saniyeden pahalıdır.
- Komboyu ihmal etmek. Seri ödüllendiren oyunlarda tek bir hata bonusu sıfırlar. İsabet, hızdan önce gelir.
Takıldığınızda
Tahta umutsuz görünüyorsa, sırf bir şey oynatmak için bir şey oynatma isteğine direnin.
- Öğeleri yeniden sayın. Yanlış sayım, bir bulmacayı imkânsız sanmanın yaygın sebebidir.
- Tamamlanmaya en yakın kabı ya da yuvayı bulun ve onu neyin bitireceğini sorun.
- En çok öğeyi engelleyen tek öğeyi belirleyin ve ona nasıl ulaşacağınızı planlayın.
- Oyun geri al ya da yeniden başlat sunuyorsa, bunları sıradan birer araç sayın. Planlı yeni bir deneme, yirmi tahmin daha yapmaktan hızlıdır.
Sort the Crowd’da deneyin
Sort the Crowd, Swoqy’nin türe kuyruk ve kapı üzerinden yaklaşan oyunudur. Renkli kapıların önünde bir kalabalık bekler ve her yolcuyu doğru kapıya gönderirsiniz: sıradan yolcular kendi renklerinin kapısına gider, özel yolcular ise kendi işaretlerinin olduğu kapıyı arar. Kuyruk kimlerin geleceğini gösterir, bu yüzden ileriyi okumak işe yarar. Her yanlış kapı bir kalbe mal olur ve art arda doğru yolcular puan çarpanınızı yükseltir; yani burada en çok işe yarayan alışkanlık isabettir.